ABV và IBU giải thích dễ hiểu (không thuật ngữ)
Cập nhật 11 tháng 6, 20264 phút đọc
Gần như mọi lon bia craft đều có hai con số: ABV và IBU. Một cái cho biết độ mạnh; cái kia gợi ý độ đắng — và chỉ một trong hai là đáng tin.
Cầm một lon trong tủ mát lên là bạn thấy chúng: phần trăm kiểu 6,2% và con số kiểu 55 IBU. Trông kỹ thuật, nhưng ý tưởng rất đơn giản. ABV nói về độ mạnh. IBU nói về độ đắng. Hiểu mỗi con số thật sự cho biết điều gì là bạn đọc cả kệ trong vài giây và chọn tự tin.
ABV: bia mạnh đến đâu
ABV là alcohol by volume — nồng độ cồn, tỉ lệ cồn nguyên chất trong thể tích. Đây là con số thật thà nhất trên lon, vì nó được đo, được quản lý và khó gian. Bia 5% nghĩa là đúng năm phần trăm thể tích là cồn. Các phong cách phổ biến thường rơi vào đâu:
- Khoảng 3–4%: bia session và nhiều lager cùng bia lúa mì — nhẹ, dễ, hợp để làm lon thứ hai.
- Khoảng 5–6%: khoảng giữa rộng — phần lớn pale ale, lager kinh điển, uống hằng ngày.
- Khoảng 6–7,5%: IPA thường và nhiều stout — đậm hơn, ấm hơn.
- 8% trở lên: double IPA, imperial stout, Belgian mạnh — độ mạnh gần như rượu vang, để nhâm nhi.
Điều rút ra: một imperial stout 9% gần gấp đôi lượng cồn của lager 5%. Cùng cỡ lon, buổi tối rất khác. ABV là con số cần để ý nếu bạn lái xe, giữ chừng mực, hay định uống hơn một lon.
IBU: tham khảo thô về độ đắng
IBU là International Bitterness Units, đơn vị đắng. Nó đo các hợp chất đắng mà hoa bia để lại trong bia — trên giấy. Vấn đề là độ đắng là thứ bạn nếm, mà vị giác không bám theo con số phòng thí nghiệm một cách gọn gàng.
Vì sao IBU dễ gây hiểu nhầm. Độ đắng luôn cân bằng với độ ngọt. Một loại bia đậm mạch nha ở 60 IBU có thể nếm mượt và tròn, trong khi một loại khô khốc ở 30 IBU lại đắng gắt. Ví dụ kinh điển là IPA đục: mạch nha mềm và trái cây mọng có thể giấu hẳn IBU cao, nên IPA đục 50 IBU uống ngọt hơn một West Coast cùng 50. Hãy xem IBU như gợi ý nhẹ, đừng coi là phán quyết.
ABV là sự thật. IBU là ý kiến mà phòng lab ghi lại.
Dùng hai con số sao cho thực tế
- Đọc ABV trước. Nó quyết định bia hợp buổi tối của bạn ra sao hơn bất kỳ nốt hương nào.
- Coi IBU là hướng đi, không phải đích đến — cao thường nghĩa là đắng hơn, nhưng cân bằng và phong cách quan trọng hơn con số.
- Đối chiếu với tên phong cách. 'Session' báo ABV thấp; 'double' hay 'imperial' báo cao; 'hazy' báo đắng mềm dù IBU nói gì.
- Phân vân thì bắt đầu thấp ở cả hai rồi đi lên. Lên thì dễ, xuống lại khó.
Muốn hiểu trọn những gì in trên lon, xem hướng dẫn cách đọc nhãn bia, và để từ điển bia craft bên cạnh cho bất kỳ thuật ngữ nào làm bạn vấp. Về cách hoa bia kéo cả hai con số, hướng dẫn IPA đi sâu hơn.
Uống chừng mực (phần người lớn)
Tinh thần của chúng tôi là uống ít hơn, uống ngon hơn. Hai con số giúp cả hai việc đó. ABV thấp thì bạn nhâm nhi được vài lon cả tối; ABV cao thì kế hoạch là một ly rót thật ngon. Bia mạnh không hay vì nó mạnh — nó hay vì đáng để chậm lại. Uống kèm nước, ăn gì đó, và đừng bao giờ lái xe sau khi uống. Chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên.
- IBU cao có nghĩa bia sẽ đắng không?
- Không chắc chắn. IBU đo hợp chất đắng, nhưng vị ngọt mạch nha, thân bia và trái cây có thể che chúng. Một IPA đục 50 IBU thường nếm mềm hơn một lager khô bằng nửa số đó. Hãy coi IBU là gợi ý, không phải lời hứa.
- Con số nào cho biết bia 'mạnh' đến đâu?
- ABV — nồng độ cồn theo thể tích. IBU không liên quan đến độ mạnh; nó chỉ về độ đắng. Bia 4% có thể rất đắng, bia 8% lại nếm ngọt. Để ý ABV khi giữ chừng mực.
Sẵn sàng áp dụng? Mở tủ bia lạnh và chọn theo con số — chúng tôi giao lạnh khắp Đà Nẵng, trong ngày.
Uống ít hơn, uống chất hơn.